+31 70 711 23 00

Fiscale wetswijziging voor de open CV en familiefondsen

By 3 juni 2021Gastartikel

Op 29 maart 2021 heeft het kabinet een conceptwetsvoorstel gepubliceerd over de aanpassing van de fiscale behandeling van de commanditaire vennootschap (CV) en het fonds voor gemene rekening (FGR). Hoewel het wetsvoorstel gericht is op het bestrijden van internationale “mismatches”, worden CVs en FGRs veel gebruikt in door Nederlandse families en in het familiebedrijf. Er wordt daarom verwacht dat vanaf 2022, wanneer de wet van kracht moet worden, veel families met de gevolgen van het wetsvoorstel te maken krijgen. Hierna wordt kort ingegaan op de CV en het FGR, hun gebruik door Nederlandse families en de gevolgen van het wetsvoorstel voor de praktijk.

De CV en FGR in de praktijk
De CV en het FGR zijn samenwerkingsverbanden waarin vennoten of participanten vermogen bij elkaar brengen om dit gezamenlijk te beleggen of een onderneming mee te drijven. Door Nederlandse families en in het familiebedrijf worden de CV en het FGR veelal gebruikt als houdstervennootschap, als beleggingsvehikel en voor het houden van beleggingsvastgoed. De CV en het FGR zijn flexibele rechtsvormen, die bovendien extra waarborgen beiden voor de bescherming van de privacy van hun deelnemers, bijvoorbeeld omdat zij geen jaarrekening hoeven te deponeren.

Op dit moment wordt nog een onderscheid gemaakt tussen “besloten” en “open” varianten van CVs en FGRs. De “besloten” varianten zijn fiscaal transparant; dat wil zeggen dat het vermogen en resultaat van de besloten CV of FGR worden toegerekend aan de participanten. De “open” CV en FGR daarentegen zijn fiscaal niet-transparant en daarmee VPB-plichtig. De open CV of FGR wordt zelfstandig belast voor het deel van de niet-beherende participanten. De vraag of een CV of FGR open of besloten is hangt af van de soort toestemming die nodig is van participanten bij de overdracht van hun participatie.

Het wetsvoorstel
Doordat Nederland op dit moment vaak anders naar transparantie van CVs en FGRs kijkt dan andere landen, kan dubbele heffing of dubbele niet-heffing ontstaan. Daar wil het kabinet met het wetsvoorstel verandering in brengen. Daarnaast wil het kabinet voorkomen dat de FGR makkelijk kan worden gebruikt voor anonimisering van vermogen en het vrijelijk “hoppen” tussen fiscale regimes.

In het wetsvoorstel worden daarom een aantal maatregelen voorgesteld.
1. De open CV wordt afgeschaft. Op grond van het wetsvoorstel zou dat al per 1 januari 2022 zijn.

Dit heeft tot gevolg dat een CV altijd fiscaal transparant zal zijn. Een CV kan hierdoor niet goed meer als tophoudster van een (familie)bedrijf worden gebruikt. Als gevolg van het “omklappen” van open CVs naar besloten CVs zullen open CVs per 31 december 2021 vennootschapsbelasting verschuldigd zijn over alle aanwezige stille reserves. Daarnaast zullen natuurlijke personen die een belang van minstens 5% in een CV houden moeten afrekenen in box 2 over de meerwaarde in hun participatie (de aanmerkelijk belang heffing).

2. “Familiefondsen” kunnen onder het wetsvoorstel vanaf 1 januari 2022, niet langer als open FGR kwalificeren. Een dergelijk familiefonds (waarbij overdracht van participaties alleen binnen familiekring mogelijk is) wordt daardoor net als de open CV per 1 januari 2022 fiscaal transparant. De vennootschapsbelastingplichtige open FGR is daardoor naar verwachting vennootschapsbelasting verschuldigd over alle aanwezige stille reserves. Daarnaast zullen natuurlijke personen met een participatie van minstens 5% naar verwachting moeten afrekenen in box 2 over de meerwaarde in hun participatie. Met name voor participanten die in het verleden onbelast vermogen hebben overgebracht uit hun onderneming naar een open FGR die als “VBI” is aangemerkt, kan dit om zeer grote bedragen gaan.

Overgangsrecht voor bestaande gevallen
In het wetsvoorstel zijn enkele tegemoetkomingen opgenomen om voor de open CV de gevolgen te verzachten. Op dit moment is nog niet in tegemoetkomingen voorzien voor FGR-familiefondsen. Verwacht wordt dat dit nog zal worden gerepareerd. Voor de open CV zijn de volgende relevante tegemoetkomingen opgenomen.

1. Een vennoot zal zijn belang in de open CV kunnen inbrengen in een binnen de Europese Unie gevestigde vennootschap met doorschuiving van de belastingclaim. Deze inbreng dient uiterlijk eind 2022 te zijn uitgevoerd.
2. De belastingclaim van de open CV kan worden overgenomen door vennootschapsbelastingplichtige commanditaire vennoten, als dit de enige participanten zijn.
3. Een doorschuiffaciliteit in specifieke situaties waarin commanditaire vennoten in privé vermogensbestanddelen ter beschikking stellen aan de open CV;
4. Gespreide betaling van belasting in 10 jaarlijkse gelijke termijnen.

Alternatieven en actie
De afschaffing van de open CV en het open FGR-familiefonds kan verstrekkende fiscale gevolgen hebben voor CV/FGR en hun participanten. Gelet op de korte tijd vóórdat het wetsvoorstel in werking moet treden, moet in de tweede helft van 2021 al worden nagedacht over oplossingen. Die oplossing kan worden gevonden in gebruik van het overgangsrecht (zie hiervoor), maar ook in een herstructurering om de voordelen van bestaande structuren zoveel mogelijk te behouden.

Ten slotte is het goed om te weten dat er al veel kritiek is geuit op de korte termijn tot 2022, het beperkte overgangsrecht en de vergaande gevolgen voor de praktijk. Op 2 juni jongstleden heeft de staatssecretaris van Financiën in antwoord op enkele Kamervragen over het wetsvoorstel aangegeven dat dat besloten is af te zien van de beoogde inwerkingtreding op 1 januari 2022. De verwachting is nu dan ook dat het wetsvoorstel in de winter van 2021 als afzonderlijk wetsvoorstel zal worden aangeboden aan de Tweede Kamer.

LOYENS & LOEFF N.V.
Rick van der Velden

T +31 10 224 67 40
M +31 6 51 58 11 26
E rick.van.der.velden@loyensloeff.com